هپاتیت الکلی چیست؟

هپاتیت الکلی به انگلیسی(Alcoholic-hepatitis)، تورم یا التهاب کبد است که در اثر نوشیدن الکل ایجاد می‌شود. نوشیدن الکل سلول‌های کبدی را از بین می‌برد. هپاتیت الکلی اغلب در افرادی که سال‌ها زیاد الکل مصرف می‌کنند، رخ می‌دهد. اما ارتباط بین نوشیدن و هپاتیت الکلی ساده نیست. همه مصرف‌کنندگان زیاد الکل به هپاتیت الکلی مبتلا نمی‌شوند. و برخی از افرادی که خیلی کمتر می‌نوشند نیز به این بیماری مبتلا می‌شوند. اگر هپاتیت الکلی در شما تشخیص داده شود، باید نوشیدن الکل را متوقف کنید. افرادی که به نوشیدن الکل ادامه می‌دهند، در معرض خطر بالای آسیب جدی کبدی و مرگ هستند.

علائم هپاتیت الکلی

شایع‌ترین علامت هپاتیت الکلی، زرد شدن پوست و سفیدی چشم‌ها است که یرقان نامیده می‌شود. زرد شدن پوست ممکن است در افراد سیاه‌پوست و قهوه‌ای پوست سخت‌تر دیده شود.

سایر علائم عبارتند از:

• کاهش اشتها
• حالت تهوع و استفراغ
• حساسیت شکم
• تب، اغلب خفیف
• خستگی و ضعف

افراد مبتلا به هپاتیت الکلی معمولاً دچار سوءتغذیه هستند. نوشیدن مقادیر زیاد الکل مانع از گرسنگی افراد می‌شود. و مصرف‌کنندگان قهار الکل بیشتر کالری خود را از الکل دریافت می‌کنند.

سایر علائمی که با هپاتیت الکلی شدید رخ می‌دهد عبارتند از:

• تجمع مایع در شکم(آسیت)
• گیجی و رفتار عجیب به دلیل تجمع سموم در بدن
• نارسایی کلیه و کبد

علت هپاتیت الکلی

هپاتیت الکلی ناشی از آسیب به کبد در اثر نوشیدن الکل است. اینکه الکل چگونه به کبد آسیب می‌رساند و چرا این کار را فقط در برخی از مصرف‌کنندگان قهار الکل انجام می‌دهد، مشخص نیست.

این عوامل در هپاتیت الکلی نقش دارند:

روش بدن برای تجزیه الکل، مواد شیمیایی بسیار سمی تولید می‌کند. این مواد شیمیایی باعث تورمی به نام التهاب می‌شوند که سلول‌های کبدی را از بین می‌برد. با گذشت زمان، زخم‌ها جایگزین بافت سالم کبد می‌شوند. این امر مانع از عملکرد خوب کبد می‌شود. این جای زخم که سیروز نامیده می‌شود، قابل ترمیم نیست. این مرحله نهایی بیماری کبد الکلی است.

سایر عواملی که می‌توانند در هپاتیت الکلی دخیل باشند عبارتند از:

داشتن بیماری کبدی

هپاتیت الکلی می‌تواند بیماری‌های مزمن کبدی را بدتر کند. به عنوان مثال، اگر هپاتیت C دارید و حتی مقدار کمی الکل می‌نوشید، احتمال ابتلا به زخم کبد بیشتر از زمانی است که الکل نمی‌نوشید.

کمبود تغذیه

بسیاری از افرادی که زیاد الکل می‌نوشند، به دلیل تغذیه نامناسب، مواد مغذی کافی دریافت نمی‌کنند. و الکل مانع از استفاده بدن از مواد مغذی آنطور که باید می‌شود. کمبود مواد مغذی می‌تواند به سلول‌های کبدی آسیب برساند.

چه عواملی خطر هپاتیت الکلی را افزایش می دهد؟

عامل خطر اصلی هپاتیت الکلی، میزان مصرف الکل است. مشخص نیست که چه مقدار الکل برای ایجاد هپاتیت الکلی لازم است.

بیشتر افراد مبتلا به این بیماری حداقل هفت بار در روز به مدت 20 سال یا بیشتر الکل مصرف کرده‌اند. این می‌تواند به معنای ۷ لیوان شراب، ۷ آبجو یا ۷ شات مشروبات الکلی باشد.

با این حال، هپاتیت الکلی می‌تواند برای افرادی که کمتر می‌نوشند و عوامل خطر دیگری از جمله موارد زیر را دارند، رخ دهد:

جنسیت. به نظر می‌رسد زنان در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به هپاتیت الکلی هستند. این ممکن است به دلیل نحوه تجزیه الکل در بدن زنان باشد.

چاقی. افراد الکلی که اضافه وزن دارند، ممکن است بیشتر در معرض ابتلا به هپاتیت الکلی باشند. و ممکن است بیشتر در معرض ابتلا به زخم کبد قرار گیرند.

ژن‌ها. مطالعات نشان می‌دهد که ژن‌ها ممکن است در بیماری کبدی ناشی از الکل نقش داشته باشند.

نژاد و قومیت. افراد سیاه‌پوست و اسپانیایی‌تبار ممکن است در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به هپاتیت الکلی باشند.

نوشیدن زیاد الکل. نوشیدن پنج یا بیشتر نوشیدنی در حدود دو ساعت برای مردان و چهار یا بیشتر برای زنان ممکن است خطر ابتلا به هپاتیت الکلی را افزایش دهد.

عوارض ناشی از هپاتیت الکلی

عوارض هپاتیت الکلی ناشی از بافت اسکار روی کبد است. بافت اسکار می‌تواند جریان خون در کبد را کاهش دهد. این می‌تواند فشار خون در یک رگ خونی اصلی به نام ورید پورتال را افزایش دهد و باعث تجمع سموم شود.

عوارض عبارتند از:

واریس(رگ‌های بزرگ شده)

خونی که نمی‌تواند به‌راحتی از ورید پورت عبور کند، ممکن است به رگ‌های خونی دیگر در معده و مری (لوله‌ای که غذا را از گلو به معده می‌برد) برگشته و در آنجا تجمع یابد. این رگ‌های خونی دیواره‌های نازکی دارند. اگر با خون زیادی پر شوند، احتمالاً خونریزی می‌کنند. خونریزی شدید در قسمت فوقانی معده یا مری تهدید کننده زندگی است و نیاز به مراقبت پزشکی فوری دارد.

آسیت (آب آوردن شکم)

مایعی که در شکم جمع می‌شود ممکن است عفونی شود و نیاز به درمان با آنتی‌بیوتیک داشته باشد. آسیت تهدید کننده زندگی نیست. اما اغلب به معنای هپاتیت الکلی پیشرفته یا سیروز است.

انسفالوپاتی کبدی

گیجی، خواب‌آلودگی و لکنت زبان از علائم انسفالوپاتی کبدی هستند. در این حالت، کبد آسیب‌دیده نمی‌تواند سموم را به‌درستی از بدن دفع کند و تجمع این سموم می‌تواند به مغز و خود کبد آسیب برساند. در موارد شدیدتر انسفالوپاتی کبدی می‌تواند باعث کما شود.

نارسایی کلیه

کبد آسیب‌دیده ممکن است جریان خون به کلیه‌ها را مختل کند و همین اختلال می‌تواند باعث آسیب به عملکرد کلیه‌ها شود.

سیروز کبدی

سیروز کبدی یا زخم کبد می‌تواند منجر به نارسایی کبد شود.

راه های پیشگیری از هپاتیت الکلی

اگر موارد زیر را رعایت کنید، ممکن است خطر ابتلا به هپاتیت الکلی را کاهش دهید:

در حد اعتدال بنوشید. برای بزرگسالان سالم، نوشیدن متعادل به معنای حداکثر یک نوشیدنی در روز برای زنان و حداکثر دو نوشیدنی در روز برای مردان است. تنها راه مطمئن برای جلوگیری از هپاتیت الکلی، اجتناب از مصرف هرگونه الکل است.

از خود در برابر هپاتیت C محافظت کنید. هپاتیت C یک بیماری کبدی ناشی از ویروس است. بدون درمان، می‌تواند منجر به سیروز شود. اگر هپاتیت C دارید و الکل می‌نوشید، احتمال ابتلا به سیروز بسیار بیشتر از زمانی است که الکل نمی‌نوشید.

مصرف همزمان الکل با داروها را بررسی کنید. از پزشک خود بپرسید که آیا نوشیدن الکل هنگام مصرف داروهای تجویزی بی‌خطر است یا خیر. برچسب‌های هشدار دهنده روی داروهایی را که می‌توانید بدون نسخه تهیه کنید، بخوانید.

هنگام مصرف داروهای های خاص الکل مصرف نکنید. در مورد مصرف الکل هنگام مصرف داروهایی که هشدار داده شده است، الکل ننوشید. این شامل مسکن‌هایی مانند استامینوفن (تیلنول و غیره) نیز می‌شود.

تشخیص هپاتیت الکلی

تشخیص بیماری کبد ممکن است شامل این آزمایش‌ها باشد:

• آزمایش‌های عملکرد کبد
• آزمایش خون
• سونوگرافی، سی‌تی‌اسکن یا ام‌آر‌آی کبد
• بیوپسی کبد، اگر سایر آزمایش‌ها و تصویربرداری‌ها تشخیص روشنی ارائه ندهند یا اگر در معرض خطر سایر علل هپاتیت باشید.

درمان هپاتیت الکلی

درمان هپاتیت الکلی شامل ترک نوشیدن و همچنین درمان‌هایی برای کاهش علائم آسیب کبدی است.

ترک نوشیدن مشروبات الکلی

اگر به هپاتیت الکلی مبتلا شده‌اید، باید نوشیدن الکل را متوقف کنید و دیگر هرگز الکل ننوشید. این تنها راهی است که ممکن است آسیب کبدی را معکوس کند یا از بدتر شدن بیماری جلوگیری کند. افرادی که نوشیدن را متوقف نمی‌کنند، احتمالاً دچار برخی مشکلات سلامتی تهدیدکننده زندگی می‌شوند. اگر به الکل وابسته هستید و می‌خواهید نوشیدن را ترک کنید،پزشک شما می‌تواند درمانی را پیشنهاد کند که نیازهای شما را برآورده کند. ترک یکباره نوشیدن می‌تواند مضر باشد. بنابراین در مورد یک برنامه منظم با پزشک خود صحبت کنید.

درمان سوء تغذیه

پزشک شما ممکن است یک رژیم غذایی خاص برای رفع سوء تغذیه پیشنهاد کند. ممکن است برای مدیریت بیماری به یک متخصص تغذیه ارجاع داده شوید. یک متخصص تغذیه می‌تواند راه‌هایی برای بهتر غذا خوردن و جبران کمبود ویتامین‌ها و مواد مغذی پیشنهاد دهد.

درمان دارویی هپاتیت الکلی

این داروها ممکن است به  الکلی شدید کمک کنند:

کورتیکواستروئیدها. این داروها ممکن است به برخی از افراد مبتلا به هپاتیت الکلی شدید کمک کنند تا عمر طولانی‌تری داشته باشند. با این حال، کورتیکواستروئیدها عوارض جانبی جدی دارند. اگر کلیه‌های شما از کار افتاده، خونریزی معده یا عفونت داشته باشید، احتمالاً از آنها استفاده نمی‌شود.

پنتوکسیفیلین. اگر نمی‌توانید کورتیکواستروئید مصرف کنید، ممکن است پزشک این دارو را پیشنهاد کند. اینکه پنتوکسیفیلین چقدر برای هپاتیت الکلی مؤثر است، مشخص نیست. نتایج مطالعات متفاوت است.

استیل سیستئین (N-acetylcysteine یا NAC). ممکن است به برخی از افراد مبتلا به هپاتیت الکلی کمک کند. مطالعات بیشتری لازم است.

پیوند کبد برای هپاتیت الکلی

برای بسیاری از افراد مبتلا به هپاتیت الکلی شدید، خطر مرگ بدون پیوند کبد زیاد است. در گذشته، به افراد مبتلا به هپاتیت الکلی کبد جدید داده نمی‌شد. این به دلیل خطر ادامه نوشیدن الکل پس از پیوند است. اما مطالعات اخیر نشان می‌دهد که افراد مبتلا به هپاتیت الکلی شدید که به خوبی انتخاب شده‌اند، میزان بقایی مشابه افراد مبتلا به انواع دیگر بیماری‌های کبدی که پیوند کبد انجام می‌دهند، دارند.

جمع بندی

بیماری هپاتیت الکلی ممکن است بدون علامت باشد یا با علائم شدیدی مانند زردی پوست و چشم، درد در قسمت فوقانی شکم، تهوع، کاهش اشتها، کاهش وزن و ضعف عمومی همراه باشد. در موارد پیشرفته، ممکن است منجر به نارسایی کبد، سیروز و حتی مرگ شود. دکتر حسین ضیائی فوق تخصص گوارش و کبد بزرگسالان دارای یک تیم حرفه ای و مجرب واقع در خیابان ملاصدرا تهران می باشد. شما عزیزان می توانید برای رزرو نوبت از طریق همین سایت یا تماس تلفنی با ما در ارتباط باشید و از خدمات کلینیک بهرمند شوید. در ضمن در صورت داشتن هر گونه سوال یا نظر خاص می توانید در پایین همین مقاله(قسمت دیدگاه) با ما به اشتراک بگذارید، دکتر حسین ضیایی در اولین فرصت پاسخ شما را خواهند داد.

mayoclinic.org