بیماری مری بارت چیست؟

مری بارت به انگلیسی Barrets Esophagus وضعیتی است که در آن پوشش صاف درون لوله مری که دهان را به معده متصل می کند، در اثر رفلاکس اسید معده آسیب می بیند که باعث ضخیم شدن و قرمز شدن پوشش آن می شود.
دلیل اصلی رفلاکس اسید معده شل شدن اسفنکتر تحتانی مری است. اسفنکتر تحتانی مری بین مری و معده قرار دارد و  یک دریچه بسیار مهم است. با گذشت زمان، اسفنکتر تحتانی مری ممکن است شروع به از کار افتادن کند و منجر به آسیب اسیدی و شیمیایی مری شود. ریفلاکس معده به مری اغلب با علائمی مانند سوزش سر دل یا نارسایی همراه است. در برخی از افراد، رفلاکس اسید معده ممکن است باعث تغییر در سلول های پوشش دهنده قسمت تحتانی مری شود و باعث مری بارت شود.
مری بارت با افزایش خطر ابتلا به سرطان مری همراه است. اگرچه خطر ابتلا به سرطان مری اندک است، اما انجام معاینات منظم با تصویربرداری دقیق و بیوپسی های گسترده از مری برای بررسی سلول های پیش سرطانی (دیسپلازی) مهم است. اگر سلول های پیش سرطانی کشف شوند، می توان آنها را برای پیشگیری از سرطان مری درمان کرد.

علائم مری بارت

ایجاد مری بارت اغلب به ریفلاکس طولانی مدت معده به مری نسبت داده می شود که ممکن است شامل علائم و نشانه های زیر باشد:

•  مشکل در بلع غذا
• در موارد نادر درد قفسه سینه
• دل درد مکرر و برگشت محتویات معده به مری و دهان

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد

اگر بیش از پنج سال است که با علائمی مانند سوزش سر دل، برگشت اسید معده و ریفلاکس معده سروکار دارید، باید با پزشک متخصص در این زمینه، متخصص گوارش ملاقات داشته باشید. در صورت داشتن علائم زیر حتما به پزشک مراجعه کنید:

• در بلع مشکل دارند
•  مدفوع سیاه، قیری یا خونی دارید
• کاهش وزن بدون دلیل
•  خون قرمز یا خونی شبیه تفاله قهوه استفراغ می کنید
• داشتن در  قفسه سینه، که ممکن است علامت حمله قلبی باشد

علت مری بارت

علت دقیق مری بارت مشخص نیست. در حالی که بسیاری از افراد مبتلا به مری بارت دارای ریفلاکس طولانی مدت اسید معده هستند، در مواردی بسیاری از آنها هیچ علامتی از رفلاکس ندارند، وضعیتی که اغلب به آن ریفلاکس خاموش می گویند.
اگر رفلاکس اسید معده همراه با علائم باشد یا نه، در صورت شل شدن اسفنکتر تحتانی، اسید معده و مواد شیمیایی به مری باز می‌گردد و به بافت مری آسیب می‌رساند. این اسیب باعث ایجاد تغییراتی در پوشش لوله بلع می‌شود و مری بارت را  موجب می شود.

عوامل خطر مری بارت

عواملی که خطر ابتلا به مری بارت را افزایش می دهند عبارتند از:

• سیگار کشیدن
• سابقه خانوادگی. اگر سابقه خانوادگی مری بارت یا سرطان مری داشته باشید، احتمال ابتلا به مری بارت افزایش می یابد.
•  مرد بودن. مردان به مراتب بیشتر در معرض ابتلا به مری بارت هستند.
• سفید پوست بودن. افراد سفید پوست نسبت به سایر نژادها در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به این بیماری هستند.
• سن. مری بارت می تواند در هر سنی رخ دهد اما در بزرگسالان بالای 50 سال شایع تر است.
•  اضافه وزن. چربی بدن در اطراف شکم خطر ابتلا را افزایش می دهد.
•  سوزش معده مزمن و رفلاکس اسید می تواند خطر مری بارت را افزایش دهد.

عوارض ناشی از مری بارت

خطر ابتلا به سرطان مری در افراد مبتلا به مری بارت بیشتر است. خوشبختانه اکثر افراد مبتلا به مری بارت هرگز به سرطان مری مبتلا نمی شوند. این خطر حتی در افرادی که تغییرات پیش سرطانی در سلول های مری خود دارند، اندک است.

چه کسانی می بایست غربالگری مری بارت را انجام دهند؟

متخصصان گوارش می گویند غربالگری برای مردانی که هر هفته علائم ریفلاکس معده به مری دارند، توصیه می شود. کسانی که به درمان با داروهای مهارکننده پمپ پروتون پاسخ نمی‌دهند و حداقل دو عامل خطر دیگر از جمله:

• داشتن سابقه خانوادگی مری بارت یا سرطان مری
• مرد بودن
• سفید بودن
• بالای 50 سال بودن
• سیگاری بودن در حال حاضر یا گذشته
• داشتن چربی زیاد در ناحیه شکم
• در حالی که زنان به میزان قابل توجهی کمتر به مری بارت مبتلا می شوند، زنان در صورت رفلاکس کنترل نشده یا سایر عوامل خطر برای مری بارت باید غربالگری شوند.

تشخیص مری بارت

آندوسکوپی معمولاً برای تعیین اینکه آیا مری بارت دارید یا خیر استفاده می شود. یک لوله روشن با یک دوربین در انتهای آن (اندوسکوپ) از گلوی شما عبور می کند تا علائم تغییر بافت مری را بررسی کند. بافت معمولی و سالم مری رنگ پریده و براق به نظر می رسد. در مری بارت، بافت قرمز و مخملی به نظر می رسد. پزشک شما ممکن است در طول اندوسکوپی نمونه برداری(بیوپسی) از مری شما انجام دهد. بافت بیوپسی شده را می توان برای تعیین درجه تغییر بافت بررسی کرد.

تعیین درجه تغییر بافت

پزشک متخصص در بررسی بافت در آزمایشگاه (پاتولوژیست) درجه دیسپلازی(تغییر بافت) را در سلول های مری شما تعیین می کند. بافت شما ممکن است به صورت زیر طبقه بندی شود:

•  عدم وجود دیسپلازی،مری بارت وجود داشته باشد اما تغییرات پیش سرطانی در سلول ها مشاهده نشود.
• دیسپلازی درجه پایین، اگر سلول ها علائم کوچکی از تغییرات پیش سرطانی نشان دهند.
• دیسپلازی با درجه بالا، اگر سلول ها تغییرات زیادی نشان دهند. تصور می شود که دیسپلازی درجه بالا آخرین مرحله قبل از تبدیل سلول ها به سرطان مری باشد.

درمان مری بارت

درمان مری بارت به میزان رشد غیرطبیعی سلول(دیسپلازی) در مری و سلامت کلی شما بستگی دارد.

درمان مری بارت بدون دیسپلازی

انجام آندوسکوپی دوره ای برای بررسی سلول های مری. اگر با انجام بیوپسی دیسپلازی مشاهده نشد، احتمالاً یک سال بعد آندوسکوپی بعدی و در صورت عدم تغییر هر سه تا پنج سال یک بار اتدوسکوپی انجام خواهید داد.
درمان رفلاکس اسید معده. داروها و تغییر شیوه زندگی می تواند علائم و نشانه های رفلاکس را کاهش دهد. جراحی یا روش های آندوسکوپی برای اصلاح فتق هیاتال یا سفت کردن اسفنکتر تحتانی مری که جریان اسید معده را کنترل می کند، ممکن است یک گزینه مناسب برای درمان رفلاکس اسید معده باشد.

درمان مری بارت با دیسپلازی درجه پایین

در صورت مشاهده دیسپلازی درجه پایین، باید توسط یک آسیب شناس مجرب تایید شود. برای دیسپلازی درجه پایین، پزشک ممکن است آندوسکوپی دیگری را در شش ماه آینده توصیه کند و هر شش تا 12 ماه یکبار پیگیری بیشتری انجام شود. با توجه به خطر ابتلا به سرطان مری، در صورت تایید تشخیص، ممکن است درمان توصیه شود. درمان های ترجیحی عبارتند از:
برداشتن از محل آسیب توسط آندوسکوپی، از آندوسکوپ برای برداشتن سلول های آسیب دیده جهت تشخیص دیسپلازی و سرطان استفاده می کند.
حذف دیسپلازی با فرکانس رادیویی، از گرما برای برداشتن بافت غیر طبیعی مری استفاده می کند. ممکن است پس از برداشتن آندوسکوپی ابلیشن با فرکانس رادیویی توصیه شود.
سرمادرمانی یا کرایوتراپی، در این روش از آندوسکوپ برای اعمال مایع یا گاز سرد به سلول های غیر طبیعی مری استفاده می کند. سلول ها گرم می شوند و سپس منجمد می شوند. چرخه انجماد و ذوب به سلول های غیر طبیعی آسیب می رساند و آنها را از بین می برد.

درمان مری بارت با دیسپلازی درجه بالا

به طور کلی دیسپلازی درجه بالا پیش ساز سرطان مری تصور می شود. به همین دلیل، پزشک ممکن است برداشتن توسط آندوسکوپی، فرسایش رادیوفرکانسی یا کرایوتراپی را توصیه کند. گزینه دیگر ممکن است جراحی باشد که شامل برداشتن قسمت آسیب دیده مری و چسباندن قسمت باقی مانده به معده می شود.
عود کردن مری بارت پس از درمان امکان پذیر است. از پزشک خود بپرسید که هر چند وقت یک بار باید برای آزمایشات بعدی مراجعه کنید. اگر درمان دیگری غیر از جراحی برای برداشتن بافت غیر طبیعی مری انجام دادید، پزشک احتمالاً داروهای مادام العمر را برای کاهش اسید و کمک به بهبودی مری توصیه می کند.

شیوه زندگی و درمان های خانگی

تغییرات سبک زندگی می تواند علائم رفلاکس اسید معده را که ممکن است زمینه ساز مری بارت باشد، کاهش دهد. در نظر بگیرید:

• حفظ وزن سالم
•  ترک سیگار
• بالا بردن سر تخت هنگام خوابیدن
• حذف غذاها و نوشیدنی هایی که باعث سوزش سر دل شما می شوند، مانند شکلات، قهوه، الکل و نعنا.

جمع بندی

مری بارت بیماری‌ای است که نیاز به مراقبت مداوم، تغییر سبک زندگی و در صورت نیاز، درمان‌های مداخله‌ای دارد. اگر شما یا اعضای خانواده‌تان علائم رفلاکس مزمن دارید، بهتر است برای بررسی احتمال ابتلا به مری بارت با پزشک متخصص در این زمینه، متخصص گوارش مشورت کنید. پیگیری منظم و رعایت توصیه‌های درمانی می‌تواند به پیشگیری از عوارض جدی این بیماری کمک کند. دکتر حسین ضیائی فوق تخصص گوارش و کبد بزرگسالان دارای یک تیم حرفه ای و مجرب واقع در خیابان ملاصدرا تهران می باشد. شما عزیزان می توانید برای رزرو نوبت از طریق همین سایت یا تماس تلفنی با ما در ارتباط باشید و از خدمات کلینیک بهرمند شوید. در ضمن در صورت داشتن هر گونه سوال یا نظر خاص می توانید در پایین همین مقاله(قسمت دیدگاه) با ما به اشتراک بگذارید، دکتر حسین ضیایی در اولین فرصت پاسخ شما را خواهند داد.

www.mayoclinic.org