دوران قاعدگی میتواند باعث تغییرات گوارشی شود و یکی از مشکلات شایع در این دوره، اسهال است. این وضعیت معمولاً به دلیل تغییرات هورمونی و تأثیر آن بر دستگاه گوارش ایجاد میشود. در ادامه به دلایل اصلی و راههای مدیریت آن میپردازیم.
فهرست مطالب
اسهال در دوران پریودی یعنی چه؟
اسهال در دوران قاعدگی یک پدیده تقریباً شایع است که به دلیل تغییرات هورمونی، بهویژه افزایش سطح پروستاگلاندینها، رخ میدهد. این هورمونها علاوه بر تحریک انقباضات رحم برای ریزش پوشش داخلی آن، بر رودهها نیز تأثیر گذاشته و باعث افزایش حرکات گوارشی میشوند. این فرایند میتواند منجر به دلپیچه، اسهال و گاهی افزایش حساسیت دستگاه گوارش نسبت به مواد غذایی و استرس می شود. علاوه بر پروستاگلاندینها، کاهش سطح پروژسترون در روزهای ابتدایی قاعدگی نیز میتواند تحرک روده را افزایش دهد. برخی زنان، بهویژه افرادی که به سندرم روده تحریکپذیر مبتلا هستند، ممکن است علائم شدیدتری را تجربه کنند.
دلایل اصلی اسهال در دوران پریودی می تواند شامل موارد زیر باشد:
تغییرات هورمونی و اثر آن بر دستگاه گوارشی
در دوران قاعدگی، میزان پروستاگلاندینها افزایش مییابد که باعث انقباضات رحم و رودهها میشود. این عامل میتواند منجر به افزایش حرکات روده و در نتیجه اسهال شود.
تأثیر پروژسترون بر سیستم گوارشی
قبل از قاعدگی، سطح پروژسترون بالا میرود که میتواند باعث یبوست شود. اما با شروع قاعدگی و کاهش ناگهانی این هورمون، رودهها فعالتر شده و باعث اسهال موقتی میشود.
تغییرات رژیم غذایی و اشتها
بسیاری از زنان در این دوره تمایل به مصرف غذاهای چرب، شیرین و کافئیندار دارند که ممکن است رودهها را تحریک کرده و منجر به اسهال شود.
سندرم روده تحریکپذیر (IBS) و قاعدگی
زنان مبتلا به سندرم روده تحریکپذیر (IBS) در دوران قاعدگی بیشتر دچار مشکلات گوارشی از جمله اسهال و نفخ میشوند.
استرس و تأثیر آن بر دستگاه گوارش
تغییرات خلقی و استرس در دوران قاعدگی میتواند عملکرد روده را تحت تأثیر قرار داده و اسهال را تشدید کند.
بهترین راه درمان برای اسهال در دوران قاعدگی چیست؟
کاهش مصرف کافئین و لبنیات
از مصرف مواد غذایی تحریک کننده روده مانند غذاهای سرخ شده، ادویه دار، کافئین، نوشابه های گاز دار، الکل و لبنیات در دوران پریودی پرهیز کنید. این مواد روده شما را تحریک می کنند و اسهال را بدتر می کنند.
نوشیدن مایعات کافی
شما می توانید اسهال در هنگام پریودی را همانند اسهال آبکی درمان کنید سعی کنید زمانی که آب زیادی را از دست داده اید حتما مایعات فراوان بنوشید تا بدن دچار تنش آبی نشود.
مدیریت استرس
استرس ناشی از عوامل مختلف در زمان پریودی ممکن است برای دستگاه گوارش تحریک کننده باشد، با انجام تکنیکهای آرامشبخش مانند یوگا و مدیتیشن میتوان استرس خود را کاهش دهید.
ورزش کنید
با انجام ورزش می توانید استرس خود را کاهش دهید، در هنگام پریودی 20 دقیقه پیاده روی خارج از خانه می تواند به شما کمک کند و کنترل استرس خود را در دست بگیرید.
مصرف دارو
در موارد نادر، ممکن است برای درمان دل پیچه ناشی از اسهال به مصرف داروهای ضد اسهال بدون نسخه (OTC) مانند لوپرامید (Imodium) نیاز داشته باشید. همچنین میتوانید از مسکن های OTC مانند ایبوپروفن (Advil) برای کمک به گرفتگی عضلات استفاده کنید. همچنین کنترل بارداری و مصرف قرصهای ضد بارداری ممکن است به تنظیم چرخه شما و کاهش اسهال کمک کند.
آیا چاره ای برای پیشگیری از اسهال پریودی(قاعدگی) وجود دارد؟
بله، میتوان اسهال دوران قاعدگی را با تغییر رژیم غذایی، کاهش استرس و مصرف داروهای مناسب کنترل کرد:
مصرف فیبر متعادل (میوه، سبزیجات، غلات کامل). با مصرف مواد فیبری قبل از پریودی به مدفوع شما حجم بیشتری می دهد و آن را جامدتر می کند.
کاهش مصرف کافئین، لبنیات و غذاهای چرب. با کاهش مصرف این مواد قبل از پریودی، حساسیت دستگاه گوارش شما کمتر می شود.
استفاده از پروبیوتیکها برای بهبود سلامت روده. قبل از پریودی مصرف پروبیوتیک ها را افزایش دهید. با مصرف ماست و کفیر، میسو و کلم ترش تعداد باکتری های مفید روده افزایش می یابد. در نتیجه به کاهش علائم اسهال کمک می کند.
مدیریت استرس با ورزش، یوگا و مدیتیشن. با انجام تمرین های مدیریت استرس می توان حساسیت دستگاه گوارش را کاهش داد. و اگر در مدیریت استرس خود مشکل دارید، با یک روانپزشک قرار ملاقات بگذارید.
مصرف دارو. مصرف ایبوپروفن یک یا دو روز قبل از پریودی میتوان به کاهش اثرات پروستاگلاندین ها کمک کننده باشد.
بهترین داور برای اسهال پریودی چیست؟
قبل از پریودی با مصرف داروهای بدون نسخه مانند ایبوپروفن میتوان اثرات هورمون پروستاگلاندینها را کاهش داد. همچنین التهاب رحم و روده را کاهش داد و درد ناشی از پریودی را کمتر می کند. داروهای لوپرامید و بیسموت ساب سالیسیلات نیز اسهال را کاهش میدهند. قبل از شروع علائم پریود یکی از این قرصها مصرف کنید. اما اگر اسهال شما شدید نیست یا در هر دوره اتفاق نمیافتد، بهتر است از مصرف دارو خودداری کنید.
در چه مواردی به پزشک مراجعه کنم؟
اسهال بصورت گاه گاهی معمولاً طبیعی است ولی اگر موارد زیر را داشتید حتماً به پزشک مراجعه کنید:
- اسهال یا سایر علائم گوارشی بیش از دو روز طول بکشد
- احساس درد و گرفتگی حتی با مصرف داروهای OTC قابل کنترل نباشد.
- مشاهده مدفوع همراه با مخاط
نتیجهگیری
اسهال در دوران قاعدگی معمولاً به دلیل تغییرات هورمونی و افزایش پروستاگلاندینها ایجاد میشود. این مشکل اغلب موقتی و طبیعی است، اما با اصلاح رژیم غذایی، کاهش استرس و مصرف متعادل فیبر میتوان آن را کنترل کرد. در صورت تداوم یا شدت زیاد علائم، بهتر است با پزشک مشورت شود. دکتر حسین ضیائی فوق تخصص گوارش و کبد بزرگسالان دارای یک تیم حرفه ای و مجرب واقع در خیابان ملاصدرا تهران می باشد. شما عزیزان می توانید برای رزرو نوبت از طریق همین سایت یا تماس تلفنی با ما در ارتباط باشید و از خدمات کلینیک بهرمند شوید. در ضمن در صورت داشتن هر گونه سوال یا نظر خاص می توانید در پایین همین مقاله(قسمت دیدگاه) با ما به اشتراک بگذارید، دکتر حسین ضیایی در اولین فرصت پاسخ شما را خواهند داد.
