کولیت اولسراتیو (UC) یک بیماری التهابی مزمن روده (IBD) است که بر دستگاه گوارش شما تأثیر میگذارد. رژیم غذایی کولیت اولسراتیو شامل برنامهریزی وعدههای غذایی و غذاهایی که باید بخورید و از آنها اجتناب کنید اگر کولیت اولسراتیو (UC) دارید، یافتن برنامه غذایی مناسب میتواند زمانبر باشد و معمولاً شامل حذف برخی غذاها میشود. ثبت غذاهایی که میخورید در یک دفترچه یادداشت میتواند مفید باشد تا محرکهای شخصی را شناسایی کنید و در عین حال از حفظ تغذیه مناسب اطمینان حاصل کنید.
فهرست مطالب
برنامه غذایی برای کولیت اولسراتیو
یافتن غذاهایی که برای شما بهترین عملکرد را دارند، گاهی اوقات میتواند در هنگام ابتلا به کولیت اولسراتیو دشوار باشد. اما برخی نکات ممکن است به شما در انتخاب غذاهایی که میتوانند شعلهور شدن علائم شما را به حداقل برسانند، کمک کند. موارد زیر در جهت برنامه ریزی غذایی برای کولیت اولسراتیو ارائه شده است:
-
- در طول روز آب زیادی بنوشید. علائمی مانند اسهال میتواند باعث افزایش کمآبی بدن شود.
- وعدههای غذایی خود را از قبل آماده کنید.
- وقتی تمایلی به پختن وعدههای غذایی بزرگ ندارید، بهتر است غذاها و میانوعدههای ساده و آماده را در دسترس داشته باشید.
- بهتر است همیشه در آشپزخانه خود غذاهایی نگهداری کنید که علائم شما را تحریک نمیکنند.
- از سرخ کردن غذا خودداری کنید. در عوض، کباب کردن، گریل کردن، بخارپز کردن، پختن یا آبپز کردن را در نظر بگیرید.
از یک دفترچه غذایی برای پیگیری غذاهایی که میخورید و هرگونه علائم گوارشی که در طول روز تجربه میکنید، استفاده کنید. این میتواند به شما در شناسایی غذاهای محرک شخصی که باید از آنها اجتناب کنید، کمک کند.
تأثیر انتخابغذای های سنتی برعلائم کولیت اولسراتیو
ممکن است متوجه شوید که برخی از غذاهای سنتی و فرهنگی علائم کولیت اولسراتیو را تحریک میکنند. این ممکن است ناامیدکننده باشد، اما برنامهریزی قبلی و صحبت با اعضای خانواده میتواند به شما کمک کند بدون نگرانی از شعلهور شدن بیماری، از این غذاها لذت ببرید. به عنوان مثال، گوشت قرمز یک محرک رایج کولیت اولسراتیو است. به جای اجتناب کامل از غذاهایی که شامل گوشت قرمز هستند، میتوانید آن را با منبع پروتئین دیگری مانند مرغ جایگزین کنید. به طور مشابه، اگر ادویههای تند علائم شما را بدتر میکنند، ممکن است بخواهید از ادویه کمتری استفاده کنید یا از ادویه ملایمتری استفاده کنید.
رژیم غذایی فردمحور درمدیریت کولیت اولسراتیو
رعایت یک رژیم غذایی خاص ممکن است به طولانی شدن دوره بهبودی و محدود کردن شعلهور شدن کولیت اولسراتیو کمک کند. با این حال، کولیت اولسراتیو بر هر کسی تأثیر متفاوتی میگذارد. هیچ رژیم غذایی یکسانی برای همه افراد مبتلا به کولیت اولسراتیو وجود ندارد و برخی از غذاهای موجود در هر رژیم غذایی ممکن است علائم شما را تحریک کنند. در برابر تمایل به پیروی از رژیمهای غذایی که توسط دوستان، خانواده یا افراد در اینترنت به شما توصیه میشود، مقاومت کنید. در عوض، با یک متخصص تغذیه یا گوارش، در مورد وضعیت خود صحبت کنید. آنها میتوانند به شما در تهیه یک برنامه غذایی مناسب کمک کنند.
رژیم غذایی کم FODMAP برای کولیت اولسراتیو
رژیم غذایی کم FODMAP بر کاهش قندها و کربوهیدراتهایی که ممکن است به خوبی در دستگاه گوارش (GI) شما جذب نشوند، تمرکز دارد. نتایج یک مطالعه کوچک در سال 2020 نشان میدهد که یک رژیم غذایی کم فودمپ ممکن است شدت علائم IBD را کاهش داده و تسکین روده را فراهم کند. با این حال، این رژیم غذایی التهاب یا آسیب دستگاه گوارش را کاهش نمیدهد. این رژیم فقط برای استفاده کوتاه مدت و برای کمک به کاهش علائم در نظر گرفته شده است.
رژیم غذایی پالئو
رژیم غذایی پالئو بر خوردن گوشت بدون چربی، ماهی و میوهها در عین محدود کردن غلات کامل، لبنیات، شکر تصفیهشده و سبزیجات نشاستهای است. یک مطالعه در سال ۲۰۱۷ نشان داد که در ترکیب با درمان پزشکی، یک رژیم غذایی خودایمنی (که امتداد رژیم غذایی پالئو است) به ۱۱ نفر از ۱۵ شرکتکننده کمک کرد تا بعد از 6 هفته وارد بهبودی شوند. با این حال، با توجه به تعداد محدود شرکتکنندگان، تحقیقات بیشتری برای حمایت از مزایای رژیم پالئو مورد نیاز است.
رژیم غذایی مدیترانهای
رژیم غذایی مدیترانهای شامل غذاهای مغذی مانند ماهی، میوهها، سبزیجات و روغن زیتون است. گوشت قرمز فقط در مقادیر کم در آن گنجانده شده است. نویسندگان یک بررسی در سال ۲۰۲۱، منبع معتبر، اظهار میکنند که رژیم غذایی مدیترانهای ممکن است به کاهش فعالیت بیماری در افراد مبتلا به بیماریهای التهابی مانند IBD کمک کند. به طور مشابه، یک مطالعه در سال ۲۰۲۱ نشان داد که رژیم غذایی مدیترانهای ممکن است به افراد مبتلا به IBD کمک کند تا وارد بهبودی شوند. با این حال، تحقیقات بیشتری برای بررسی مزایای رژیم غذایی مدیترانهای برای کولیت اولسراتیو مورد نیاز است.
رژیم غذایی کم فیبر
رژیم غذایی کم فیبر قبلاً رژیم غذایی کم باقیمانده نامیده میشد. “باقیمانده” به غذاهایی اشاره دارد که بدن شما نمیتواند به خوبی هضم کند و در مدفوع شما ظاهر میشوند. این غذاها ممکن است شامل غذاهای پر فیبر باشند که میتوانند پوشش معده و دستگاه گوارش شما را تحریک کنند. رژیمهای غذایی کم فیبر برای برخی از افراد مبتلا به کولیت اولسراتیو مفید باشند زیرا به دستگاه گوارش اجازه استراحت میدهند. قبل از امتحان کردن یک رژیم غذایی کم فیبر با یک متخصص تغذیه صحبت کنید.
رژیم غذایی بدون گلوتن
گلوتن نوعی پروتئین است که در غلاتی مثل گندم، چاودار و جو وجود دارد و برای بسیاری از افراد مبتلا به کولیت اولسراتیو میتواند محرک باشد. آمارها نشان میدهد حدود یکسوم افراد مبتلا به IBD دچار حساسیت غیرسلیاکی به گلوتن هم هستند. پیروی از رژیم بدون گلوتن در برخی بیماران باعث کاهش علائم میشود؛ بهعنوان نمونه، در یک پژوهش سال ۲۰۱۴ بیش از ۶۵ درصد افرادی که گلوتن را از رژیم خود حذف کردند، بهبود علائم را گزارش کردند. با این حال، انجمن بینالمللی مطالعات بیماریهای التهابی روده تأکید میکند شواهد علمی کافی برای توصیه قطعی به حذف گندم یا گلوتن وجود ندارد.
برای کولیت روده چی بخوریم؟
هنگام زندگی با کولیت اولسراتیو، ممکن است انواع غذاهایی را که میخورید محدود کنید تا به تسکین یا جلوگیری از شعلهور شدن بیماری کمک کنید. اگرچه این ممکن است در کوتاه مدت مفید باشد، اما قطع مصرف بیش از حد بسیاری از غذاها ممکن است منجر به کمبود مواد مغذی شود. غذاهایی که باید بخوریم شامل:
-
-
- میوههای کم فیبر مانند موز، خربزه عسلی، میوههای پخته یا پوست کنده، آووکادو و انبه
- سبزیجات غیر چلیپایی مانند سیبزمینی، سیبزمینی شیرین، خیار و هویج
- غذاهای غلات تصفیه شده مانند ماکارونی سفید، برنج سفید، بلغور جو دوسر و برخی نانها
- غذاهای غنی از اسید چرب امگا ۳ مانند ماهی سالمون، ماهی خال مخالی و گردو
- منابع پروتئین کم چرب مانند ماهی، مرغ، بره، بوقلمون و تخم مرغ
-
تدوین دفترچه غذایی
در طول دوره تشدید بیماری، ممکن است بخواهید مصرف تمام غذاهایی را که علائم شما را تحریک میکنند کاهش دهید. با این حال، در طول دوره بهبودی، مهم است که یک رژیم غذایی متعادل از پروتئین، چربیها و کربوهیدراتها داشته باشید. مصرف مجدد برخی غذاها، مانند غذاهای سرشار از فیبر، حتی ممکن است به شما در حفظ بهبودی کمک کند. به یاد داشته باشید که میزان مصرف غذا و هرگونه علائم مرتبط را در یک دفترچه غذایی ثبت کنید. این میتواند به شما در شناسایی هر غذایی که ممکن است باعث ایجاد مشکل شود، کمک کند.
برای کولیت روده چی نخوریم؟
برخی از انواع غذاها ممکن است دستگاه گوارش شما را تحریک کرده و علائم کولیت اولسراتیو مانند اسهال، درد شکم و نفخ را تحریک کنند. پس توصیه می شود از غذاهای زیر اجتناب کنید، به خصوص اگر دچار عود بیماری شدهاید:
-
-
- فیبرهای نامحلول، که در سبزیجات خام خانواده کلم و پوست میوهها یافت میشوند
- غذاهای پرفیبر مانند کلم بروکلی، کلم، کلم بروکسل و گل کلم
- برخی گوشتها، از جمله گوشت قرمز و گوشتهای فرآوری شده
- محصولات لاکتوز مانند شیر گاو، پنیر و بستنی
- الکلهای قندی، که ممکن است در محصولات بدون قند مانند آدامس و نعناع یافت شوند
- میوههای اسیدی مانند پرتقال، گریپ فروت، انگور و گوجه فرنگی
- غذاهای پرچرب مانند کره، خامه و غذاهای سرخ شده و فرآوری شده
- نوشیدنیهای خاص مانند الکل، نوشابه، قهوه و چای
-
جمع بندی
کولیت اولسراتیو یک بیماری طولانی مدت است که میتواند باعث التهاب در روده و همچنین مشکلات گوارشی شود. برخی از غذاها ممکن است علائم کولیت اولسراتیو را تحریک کنند، بنابراین تغییر رژیم غذایی میتواند به کاهش علائم شما کمک کند و حتی بهبودی را تسریع کند. با این حال، ایجاد یک رژیم غذایی کولیت اولسراتیو یک فرآیند یکسان برای همه نیست. نیازها و محدودیتهای غذایی شما با آمدن و رفتن علائم شما تغییر میکند و غذاهای محرک میتوانند برای هر فرد متفاوت باشند. اگر نیاز به تغییر رژیم غذایی خود دارید، با یک متخصص گوارش و یا تغذیه صحبت کنید. آنها میتوانند به شما در ایجاد یک برنامه کمک کنند. دکتر حسین ضیائی فوق تخصص گوارش و کبد بزرگسالان دارای یک تیم حرفه ای و مجرب واقع در خیابان ملاصدرا تهران می باشد. شما عزیزان می توانید برای رزرو نوبت از طریق همین سایت یا تماس تلفنی با ما در ارتباط باشید و از خدمات کلینیک بهرمند شوید. در ضمن در صورت داشتن هر گونه سوال یا نظر خاص می توانید در پایین همین مقاله(قسمت دیدگاه) با ما به اشتراک بگذارید، دکتر حسین ضیایی در اولین فرصت پاسخ شما را خواهند داد.
سوالات متداول رژیم غذایی کولیت اولسراتیو
آیا میتوانید با کولیت اولسراتیو پیتزا بخورید؟
خمیر پیتزا معمولاً حاوی گلوتن است و پنیرها حاوی لاکتوز هستند. این غذاها ممکن است علائم کولیت اولسراتیو شما را تحریک کنند. اما خمیر بدون گلوتن و پنیرهای بدون لاکتوز میتوانند جایگزینهای خوبی باشند تا بتوانید از پیتزا لذت ببرید.
آیا کره بادام زمینی برای کولیت اولسراتیو مفید است؟
کره بادام زمینی سرشار از پروتئین و چربیهای سالم است. اگر کولیت اولسراتیو دارید، بهتر است کره بادام زمینی نرم و بدون شکر اضافه را انتخاب کنید، زیرا آجیل کامل و شکر میتوانند علائم را تحریک کنند.
