هپاتیت دارویی چیست؟

کبد یکی از حیاتی‌ترین اندام‌های بدن است که وظایف مهمی مانند تصفیه سموم، تولید صفرا و تنظیم مواد شیمیایی خون را بر عهده دارد. اما گاهی مصرف برخی داروها، چه داروهای تجویزی و چه بدون نسخه، می‌تواند باعث آسیب به کبد شود و حالتی به نام هپاتیت دارویی را ایجاد کند. این نوع هپاتیت ناشی از واکنش کبد به مواد شیمیایی موجود در داروها است و می‌تواند علائم مختلفی مانند خستگی، زردی و درد شکم را به همراه داشته باشد. آگاهی از این بیماری، علل بروز و روش‌های درمان آن می‌تواند به پیشگیری از عوارض جدی‌تر کمک کند. در ادامه، به بررسی کامل هپاتیت دارویی و نکات مهم برای محافظت از سلامت کبد می‌پردازیم.

علائم ناشی از هپاتیت دارویی

علائم ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• درد شکم
• ادرار تیره
• اسهال
• خستگی
• تب
• سردرد
• زردی
• از دست دادن اشتها
• حالت تهوع و استفراغ
• کهیر
• مدفوع سفید رنگ یا همرنگ خاک رس

علت هپاتیت دارویی

کبد به بدن کمک می کند تا داروهای خاصی را تجزیه کند. اینها شامل برخی از داروهایی است که شما بدون نسخه خریداری می کنید یا پزشک برای شما تجویز می کند. با این حال، این روند در برخی افراد کندتر است. این می تواند احتمال آسیب کبدی را افزایش دهد. برخی از داروها می توانند با دوزهای کم باعث هپاتیت شوند، حتی اگر سیستم تجزیه کبد طبیعی باشد. دوزهای زیاد بسیاری از داروها می تواند به کبد طبیعی آسیب برساند.

مسکن‌ها و کاهش‌دهنده‌های تب حاوی استامینوفن یکی از علل شایع آسیب کبدی هستند، به‌ویژه زمانی که در دوزهای بیشتر از مقدار توصیه شده مصرف شوند. افرادی که بیش از حد الکل مصرف می کنند بیشتر در معرض این مشکل هستند. داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی (NSAIDs)، مانند ایبوپروفن، دیکلوفناک و ناپروکسن نیز ممکن است باعث هپاتیت ناشی از دارو شوند. سایر داروهایی که می توانند منجر به آسیب کبدی شوند عبارتند از:

• آمیودارون
• استروئیدهای آنابولیک
• قرص های ضد بارداری
• کلرپرومازین
• اریترومایسین
• هالوتان (نوعی بیهوشی)
• متیل دوپا
• ایزونیازید
• متوترکسات
• استاتین ها
• داروهای سولفا
• تتراسایکلین ها
• آموکسی سیلین-کلاوولانات
• برخی از داروهای ضد تشنج
• دی سولفیرام
• نیاسین
• آزاتوآپرین
• کتوکونازول

تشخیص هپاتیت دارویی

برای بررسی عملکرد کبد و تشخیص هپاتیت دارویی، از آزمایش خون استفاده می‌شود. در صورت ابتلا به این بیماری، آنزیم های کبدی بالاتر خواهند بود. پزشک شما یک معاینه فیزیکی برای بررسی بزرگی کبد و حساسیت شکم در قسمت بالای سمت راست شکم انجام می دهد. بثورات پوستی یا تب ممکن است برخی از واکنش‌های دارویی باشد که بر کبد تأثیر می‌گذارد.

درمان هپاتیت دارویی

تنها درمان خاص برای اکثر موارد آسیب کبدی ناشی از مصرف دارو، قطع مصرف دارویی است که باعث ایجاد مشکل شده است. در صورتی که، از دوزهای بالایی از استامینوفن مصرف کرده‌اید، باید در اسرع وقت برای آسیب کبدی در بخش اورژانس یا سایر محیط‌های درمان حاد تحت درمان قرار بگیرید، زیرا پادزهر خاصی برای مسمومیت با استامینوفن وجود دارد.

اگر علائم شدید هستند، باید استراحت کنید و از ورزش های سنگین، الکل، استامینوفن و هر ماده دیگری که ممکن است به کبد آسیب بزند خودداری کنید. اگر حالت تهوع و استفراغ شدید باشد، ممکن است لازم باشد مایعات را از طریق تزریق وریدی دریافت کنید.

درمان هپاتیت دارویی چقدر زمان می برد؟

آسیب کبدی ناشی از دارو اغلب طی چند روز یا چند هفته پس از قطع مصرف دارویی که باعث آن شده است از بین می رود.

آیا هپاتیت دارویی خطرناک است؟

آسیب کبدی ناشی از دارو می تواند منجر به نارسایی کبد شود.

راه های پیشگیری از هپاتیت دارویی

• هرگز بیش از دوز توصیه شده از داروهای بدون نسخه حاوی استامینوفن (تیلنول) استفاده نکنید.
• در صورت مصرف زیاد یا منظم این داروها را مصرف نکنید. در مورد دوزهای ایمن با پزشک خود صحبت کنید.
• همیشه اطلاعات مربوط به تمام داروهایی که مصرف می‌کنید، از جمله داروهای بدون نسخه، داروهای گیاهی و مکمل‌ها، را به پزشک خود اطلاع دهید. این موضوع به‌ویژه در صورت داشتن بیماری کبدی اهمیت بیشتری دارد.
• با پزشک خود درباره داروهایی که ممکن است نیاز باشد از مصرف آن‌ها اجتناب کنید، مشورت کنید. پزشک می‌تواند به شما بگوید کدام داروها برای شرایط شما ایمن هستند.

جمع بندی

هپاتیت دارویی اغلب با شناسایی و قطع عامل ایجادکننده قابل درمان است، اما تشخیص به‌موقع اهمیت زیادی دارد. در صورت بروز علائم مشکوک، سریعاً به پزشک مراجعه کنید تا از آسیب‌های جبران‌ناپذیر به کبد جلوگیری شود. دکتر حسین ضیائی فوق تخصص گوارش و کبد بزرگسالان دارای یک تیم حرفه ای و مجرب واقع در خیابان ملاصدرا تهران می باشد. شما عزیزان می توانید برای رزرو نوبت از طریق همین سایت یا تماس تلفنی با ما در ارتباط باشید و از خدمات کلینیک بهرمند شوید. در ضمن در صورت داشتن هر گونه سوال یا نظر خاص می توانید در پایین همین مقاله(قسمت دیدگاه) با ما به اشتراک بگذارید، دکتر حسین ضیایی در اولین فرصت پاسخ شما را خواهند داد.