تومور استرومایی دستگاه گوارش به انگلیسی (GIST)Gastrointestinal stromal tumor نوعی سرطان است که در دستگاه گوارش شروع میشود. این تومورها اغلب در معده و روده کوچک رخ میدهند. تومورهای استرومایی کوچک ممکن است هیچ علامتی ایجاد نکنند. و همچنین ممکن است آنقدر آهسته رشد کنند که در ابتدا مشکلی ایجاد نکنند. با رشد GIST، میتواند علائمی ایجاد کند که شامل درد شکم و حالت تهوع باشد. GISTها میتوانند در افراد در هر سنی رخ دهند، اما در بزرگسالان شایعتر و در کودکان بسیار نادر هستند.
فهرست مطالب
علائم تومور استرومایی دستگاه گوارش
علائم تومور استرومایی دستگاه گوارش شامل موارد زیر است:
- رشد در ناحیه شکم
- درد شکم
- خستگی
- حالت تهوع و استفراغ
- احساس گرسنگی نکردن در زمانی که انتظار دارید
- احساس سیری در صورت خوردن مقدار کمی غذا
- مدفوع تیره رنگ ناشی از خونریزی در دستگاه گوارش
علت اصلی تومور استرومایی دستگاه گوارش
علت تومور استرومایی دستگاه گوارش اغلب مشخص نیست. این نوع سرطان اغلب معده و روده کوچک را تحت تأثیر قرار میدهد. تصور میشود که GISTها در سلولهای عصبی دیواره اندامهای گوارشی شروع میشوند. این سلولهای عصبی در فرآیندی که غذا را در بدن حرکت میدهد، نقش دارند.
GIST زمانی شروع میشود که سلولهای عصبی در دستگاه گوارش تغییراتی در DNA خود ایجاد میکنند. DNA یک سلول دستورالعملهایی را در خود نگه میدارد که به سلول میگوید چه کاری انجام دهد. در سلولهای سالم، DNA دستورالعملهایی برای رشد و تکثیر با سرعت مشخص میدهد. این دستورالعملها به سلولها میگویند که در زمان مشخصی بمیرند. در سلولهای سرطانی، تغییرات DNA دستورالعملهای متفاوتی میدهند. این تغییرات به سلولهای سرطانی میگویند که به سرعت رشد و تکثیر شوند. سلولهای سرطانی میتوانند به زندگی خود ادامه دهند، در حالی که سلولهای سالم میمیرند. این باعث ایجاد سلولهای زیادی میشود.
سلولهای سرطانی ممکن است تودهای به نام تومور تشکیل دهند. تومور میتواند رشد کند و به بافتهای سالم بدن حمله کرده و آنها را از بین ببرد. با گذشت زمان، سلولهای سرطانی میتوانند جدا شده و گسترش یابند. هنگامی که سرطان گسترش مییابد، به آن سرطان متاستاتیک میگویند.
چه عواملی خطر تومور استرومایی را افزایش می دهد؟
عوامل خطر تومور استرومایی دستگاه گوارش، عبارتند از:
سابقه خانوادگی. افرادی که سابقه خانوادگی GIST دارند، ممکن است در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به این سرطان باشند.
سندرمهای ارثی. افرادی که برخی از بیماریهای ارثی در خانوادهها دارند، ممکن است احتمال بیشتر GIST داشته باشند. مثالهایی از آن شامل نوروفیبروماتوز نوع 1 و سندرم کارنی استراتاکیس است.
بزرگسال بودن. GIST میتواند در هر سنی رخ دهد. این سرطان اغلب در بزرگسالان رخ میدهد. در کودکان نادر است.
تشخیص تومور استرومایی
برای تشخیص تومور استرومایی دستگاه گوارش، پزشک شما ممکن است با پرسیدن در مورد علائم و وضعیت سلامتی شما شروع کند. اگر علائم نشان دهد که GIST دارید، ممکن است برای یافتن سرطان به آزمایشهای دیگری نیاز داشته باشید. این آزمایشها ممکن است شامل موارد زیر باشد:
انجام آزمایش تصویربرداری
آزمایشهای تصویربرداری. آزمایشهای تصویربرداری به تیم مراقبتهای بهداشتی شما کمک میکند تا تومور شما را پیدا کرده و اندازه آن را ببیند. آزمایشها ممکن است شامل سونوگرافی، سیتیاسکن، امآرآی و اسکن توموگرافی انتشار پوزیترون (PET) باشد. همه به هر آزمایشی نیاز ندارند.
انجام آندوسکوپی فوقانی
در آزمایش آندوسکوپی از یک لوله بلند و نازک (آندوسکوپ) با نوری در انتهای آن استفاده میشود. لوله از دهان عبور کرده و به پایین گلو میرود. این آزمایش به داخل مری، معده و قسمت اول روده کوچک نگاه میکند.
انجام سونوگرافی آندوسکوپی (EUS)
در این آزمایش نیز از آندوسکوپ استفاده میشود، اما یک پروب سونوگرافی در نوک آن قرار دارد. پروب سونوگرافی از امواج صوتی برای تهیه تصاویر از تومور و نشان دادن اندازه آن استفاده میکند.
انجام بیوپسی(نمونه برداری)
این آزمایش نمونه کوچکی از بافت تومور را جمعآوری میکند تا بتوان آن را در آزمایشگاه آزمایش کرد. این آزمایش مانند EUS است، اما با یک سوزن نازک و توخالی در نوک آندوسکوپ. EUS تومور را پیدا میکند. سوزن مقادیر کمی از بافت را برای آزمایشهای آزمایشگاهی جمعآوری میکند. گاهی اوقات سوزن نمیتواند سلولهای کافی را جمعآوری کند یا نتایج واضح نیستند. ممکن است برای جمعآوری نمونه به جراحی نیاز داشته باشید.
درمان تومور استرومایی
درمان تومور استرومایی دستگاه گوارش اغلب شامل جراحی و درمان هدفمند است. اینکه کدام درمانها برای شما بهترین هستند به وضعیت شما بستگی دارد. برخی از GISTها فوراً به درمان نیاز ندارند. GISTهای بسیار کوچکی که علائمی ایجاد نمیکنند، ممکن است نیازی به درمان نداشته باشند. در عوض، ممکن است آزمایشهایی برای بررسی رشد سرطان انجام دهید. ولی اگر GIST شما در حال رشد می باشد، میتوانید درمان را شروع کنید.
جراحی کم تهاجم تومور استرومایی
هدف جراحی برداشتن تمام GIST است. این اغلب اولین درمان برای GISTهایی است که به سایر قسمتهای بدن گسترش نیافتهاند. نوع عمل به سرطان شما بستگی دارد. اغلب جراحان میتوانند با استفاده از جراحی کم تهاجمی به GIST دسترسی پیدا کنند. این بدان معناست که ابزارهای جراحی از طریق برشهای کوچک در شکم به جای یک برش بزرگ عبور میکنند.
درمان هدفمند تومور استرومایی(GIST)
اگر تومور شما بسیار بزرگ شود یا به ساختارهای مجاور سرایت کند، ممکن است از جراحی استفاده نشود. در این صورت، اولین درمان شما ممکن است درمان هدفمند برای کوچک کردن تومور باشد. ممکن است بعداً جراحی شوید.
درمان هدفمند برای سرطان، درمانی است که از داروهایی استفاده میکند که به مواد شیمیایی خاصی در سلولهای سرطانی حمله میکنند. با مسدود کردن این مواد شیمیایی، درمانهای هدفمند میتوانند باعث مرگ سلولهای سرطانی شوند. برای GISTها، هدف این داروها آنزیمی به نام تیروزین کیناز است که به رشد سلولهای سرطانی کمک میکند.
درمان هدفمند برای GISTها اغلب با ایماتینیب (گلیوک) آغاز میشود. درمانهای هدفمند میتوانند به صورت زیر انجام شوند:
- بعد از جراحی برای کاهش خطر عود سرطان
- قبل از جراحی برای کوچک کردن تومور و آسانتر کردن برداشتن آن
- به عنوان اولین درمان در صورت گسترش سرطان به سایر قسمتهای بدن
جمع بندی
تومور استرومایی دستگاه گوارش (GIST) به دلیل تغییر در سلولهای عصبی دیواره معده و روده کوچک ایجاد میشود. این سلولها ممکن است بهصورت محدود رشد کنند و خوشخیم باقی بمانند یا بدخیم شده و به سایر اندامها گسترش یابند. تشخیص بهموقع این بیماری نقش مهمی در جلوگیری از پیشرفت آن و آغاز سریع روند درمان دارد. دکتر حسین ضیائی فوق تخصص گوارش و کبد بزرگسالان دارای یک تیم حرفه ای و مجرب واقع در خیابان ملاصدرا تهران می باشد. شما عزیزان می توانید برای رزرو نوبت از طریق همین سایت یا تماس تلفنی با ما در ارتباط باشید و از خدمات کلینیک بهرمند شوید. در ضمن در صورت داشتن هر گونه سوال یا نظر خاص می توانید در پایین همین مقاله(قسمت دیدگاه) با ما به اشتراک بگذارید، دکتر حسین ضیایی در اولین فرصت پاسخ شما را خواهند داد.
