لوزالمعده به انگلیسی Pancreas یک غده بزرگ و قورباغه شکل است که در عمق شکم شما قرار دارد. نقش مهمی در هضم و تنظیم قند خون دارد. تشخیص بیماری لوزالمعده به دلیل محل اندام دشوار است. اما کارهایی وجود دارد که می توانید برای کاهش خطر ابتلا به این شرایط انجام دهید. پانکراس شما به سیستم صفراو متصل است. آنزیم های تولید شده توسط پانکراس از طریق مجاری صفراوی به روده می فرستد.
فهرست مطالب
پانکراس به چه شکل است؟
لوزالمعده انسان ها با وزن تقریبا 91.8 گرمی شبیه گلابی است. که طول ان به اندازه کف دست شماست.
لوزالمعده در کجا قرار دارد؟
لوزالمعده درپشت شکم و جلوی ستون فقرات قرار دارد. کیسه صفرا، کبد و طحال، لوزالمعده را احاطه می کنند.
پانکراس چیست؟
لوزالمعده غده بزرگی در پشت شکم است که بخشی از سیستم گوارش است. لوزالمعده یک اندام دوگانه است. مانند یک کارخانه با دو خط تولید عمل می کند:
- آنزیم هایی برای کمک به هضم (سیستم برون ریز)
- هورمون هایی برای کنترل میزان قند در جریان خون (سیستم غدد درون ریز)
لوزالمعده چه کاری می کند؟
پانکراس به دو شکل عمل می کند:
غدد برون ریز
لوزالمعده شما روزانه حدود 1 تا 4 لیتر مایع غنی از آنزیم تولید می کند تا به هضم غذاهایی که می خورید کمک کند. لوزالمعده آنزیم های تولید شده را در مجاری کوچک (لولههایی) آزاد میکند که به مجرای اصلی لوزالمعده میریزند. مجرای اصلی لوزالمعده به مجرای صفراوی متصل می شود. این مجرا صفرا (مایع که به هضم غذا کمک می کند) را از کبد به کیسه صفرا منتقل می کند. از این طریق مایعات تولید شده از کیسه صفرا و لوزالمعده به بخشی از روده کوچک به نام دوازدهه وارد می شوند. هم صفرا و هم شیره لوزالمعده وارد دوازدهه می شوند تا غذا را تجزیه کنند.
غدد درون ریز
لوزالمعده هورمون هایی (مانند انسولین و گلوکاگون) تولید می کند که به کنترل سطح قند در جریان خون کمک می کند. وقتی قند خون شما خیلی بالاست، لوزالمعده برای کاهش آن انسولین تولید می کند. و وقتی قند خون شما خیلی پایین است، لوزالمعده برای افزایش آن گلوکاگون تولید می کند.
پانکراس شما در کدام سمت قرار دارد؟
سر لوزالمعده در سمت راست بدن شما قرار دارد. در کنار منحنی دوازدهه شما قرار گرفته است – این اولین قسمت روده کوچک شما است، جایی که غذای شما وقتی از معده شما خارج می شود، می رود. دم لوزالمعده به سمت چپ بدن، نزدیک طحال امتداد می یابد.
آناتومی پانکراس
بخش هایی از لوزالمعده عبارتند از:
سر: قسمت وسیع تری از لوزالمعده که در منحنی دوازدهه قرار دارد.
گردن: قسمت کوتاه پانکراس که از سر امتداد دارد.
بدن: قسمت میانی لوزالمعده بین سر و گردن که به سمت بالا کشیده می شود.
دم: نازک ترین قسمت لوزالمعده که در نزدیکی طحال قرار دارد.
بیماری های پانکراس
اختلالات زیر می توانند بر لوزالمعده تأثیر بگذارند:
دیابت نوع 1: دیابت نوع 1 زمانی رخ می دهد که پانکراس انسولین تولید نمی کند.
دیابت نوع 2: دیابت نوع 2 زمانی رخ می دهد که بدن انسولین تولید می کند اما به درستی از آن استفاده نمی کند.
هایپرگلیسمی (قند خون بالا): هایپرگلیسمی زمانی اتفاق می افتد که بدن گلوکاگون بیش از حد تولید کند. این باعث افزایش سطح قند خون می شود.
هیپوگلیسمی (قند خون پایین): هیپوگلیسمی زمانی رخ می دهد که بدن بیش از حد انسولین تولید می کند. باعث کاهش سطح قند خون می شود.
پانکراتیت: پانکراتیت زمانی اتفاق میافتد که آنزیمها قبل از رسیدن به دوازدهه در پانکراس شروع به کار کنند. ممکن است ناشی از سنگ کیسه صفرا یا اختلال مصرف الکل باشد.
سرطان لوزالمعده: سلول های سرطانی در لوزالمعده باعث سرطان لوزالمعده می شوند. سرطان لوزالمعده می تواند دشوار باشد.
علائم شایع بیماری های پانکراس
علائم مشکلات پانکراس ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- درد شکم
- کمر درد
- تاری دید
- خستگی
- ادرار تیره یا مدفوع روشن و چرب
- تشنگی شدید یا تکرر ادرار
- حالت تهوع یا استفراغ
- سوزن شدن در دست یا پا
- کاهش وزن بی دلیل
- زردی/یرقان (زردی چشم و پوست)
آزمایشات رایج برای بررسی سلامت پانکراس
از آنجایی که لوزالمعده شما در عمق شکم شما قرار دارد، بررسی آن از طریق معاینه فیزیکی برای پزشکان آسان نیست. بنابراین، آنها ممکن است از تست های عملکرد لوزالمعده مانند:
-
-
- سونوگرافی شکم
- آنژیوگرافی
- آزمایشات خون
- اسکن CAT
- MRI
- ERCP (کلانژیوپانکراتوگرافی رتروگراد آندوسکوپی) یا MRCP (کلانژیوپانکراتوگرافی رزونانس مغناطیسی)
- آزمایش الاستاز مدفوع برای تعیین اینکه آیا لوزالمعده شما آنزیم های گوارشی کافی تولید می کند یا خیر.
- تست عملکرد پانکراس برای اندازه گیری سکرتین(نوعی هورمون)
رزرو نوبت فوری
درمان بیماری پانکراس
بسته به شرایط، شرایط پانکراس را به روش های مختلفی درمان می کنند:
دیابت: جایگزینی انسولین.
سرطان پانکراس: شیمی درمانی، پرتودرمانی و جراحی.
پانکراتیت: تغییرات رژیم غذایی، داروها و گاهی اوقات جراحی.
جراحی پانکراس: برخی از افراد ممکن است به پیوند پانکراس یا پانکراتکتومی (برداشتن برخی یا تمام لوزالمعده با جراحی) نیاز داشته باشند. معمولاً افراد ممکن است جزایر سلول های لانگرهانس (سلول های لوزالمعده که انسولین و گلوکاگون تولید می کنند) را به کبد خود پیوند بزنند تا عملکرد انسولین را حفظ کنند.
چگونه می توانم پانکراس خود را سالم نگه دارم؟
شما می توانید به کاهش خطر ابتلا به بیماری های لوزالمعده کمک کنید:
حفظ وزنی که برای شما سالم باشد. ورزش منظم و کاهش وزن اضافی می تواند به پیشگیری از دیابت نوع 2 و سنگ کیسه صفرا که می تواند باعث پانکراتیت شود کمک کند.
خوردن غذاهایی که چربی کمی دارند. غذاهای پرچرب می تواند منجر به سنگ کیسه صفرا شود که می تواند باعث پانکراتیت شود. داشتن چاقی (شاخص توده بدنی یا BMI، بیشتر از 30) نیز یک عامل خطر برای سرطان لوزالمعده است.
مراقب مصرف الکل خود باشید. نوشیدن الکل می تواند خطر ابتلا به پانکراتیت و سرطان لوزالمعده را افزایش دهد.
ترک سیگار. استفاده از تنباکو، همراه با سیگار کشیدن و محصولات تنباکوی بدون دود، می تواند خطر ابتلا به سرطان لوزالمعده و پانکراتیت مزمن را افزایش دهد.انجام معاینات منظم مراجعه به پزشک برای معاینات منظم می تواند به یافتن علائم اولیه بیماری هایی مانند سرطان پانکراس و پانکراتیت کمک کند.
جمع بندی
لوزالمعده غدهای در پشت معده و نزدیک روده کوچک است که دو وظیفه حیاتی دارد: تولید آنزیمهای گوارشی برای هضم چربیها، پروتئینها و کربوهیدراتها و ترشح هورمونهایی مانند انسولین و گلوکاگون که قند خون را تنظیم میکنند. عملکرد صحیح لوزالمعده برای هضم غذا و کنترل متابولیسم بدن ضروری است. اختلالات لوزالمعده مانند پانکراتیت، دیابت و سرطان لوزالمعده میتوانند مشکلات جدی ایجاد کنند. حفظ رژیم غذایی سالم و پرهیز از مصرف الکل به سلام لوزالمعده کمک میکند. دکتر حسین ضیائی فوق تخصص گوارش و کبد بزرگسالان دارای یک تیم حرفه ای و مجرب واقع در خیابان ملاصدرا تهران می باشد. شما عزیزان می توانید برای رزرو نوبت از طریق همین سایت یا تماس تلفنی با ما در ارتباط باشید و از خدمات کلینیک بهرمند شوید. در ضمن در صورت داشتن هر گونه سوال یا نظر خاص می توانید در پایین همین مقاله(قسمت دیدگاه) با ما به اشتراک بگذارید، دکتر حسین ضیایی در اولین فرصت پاسخ شما را خواهند داد.
-
4 دیدگاه ها