رفلاکس صفرا + علت، علائم و درمان آن

رفلاکس صفرا زمانی اتفاق می‌افتد که صفرا به معده برمی‌گردد. صفرا مایعی است که کبد برای کمک به هضم غذا تولید می‌کند. گاهی اوقات، این مایع سپس به مری، لوله‌ای که دهان و معده را به هم متصل می‌کند، برمی‌گردد. رفلاکس صفرا ممکن است به دلیل اسفنکتر ناکارآمد بین معده و روده کوچک، که به عنوان پیلور شناخته می‌شود، رخ دهد. همچنین ممکن است پس از جراحی‌های خاص، از جمله روش‌های کاهش وزن یا جراحی کیسه صفرا، اتفاق بیفتد. رفلاکس صفرا با رفلاکس اسید، که به عنوان بیماری رفلاکس معده به مری(GERD) نیز شناخته می‌شود، متفاوت است، زمانی که اسید معده به مری برمی‌گردد. ممکن است هم رفلاکس صفرا و هم رفلاکس اسید وجود داشته باشد.

رفلاکس صفرا به معده و مری

رفلاکس صفرا

صفرا یک مایع گوارشی است که توسط کبد تولید و در کیسه صفرا ذخیره می‌شود. در طول رفلاکس صفرا، مایع گوارشی به معده و در برخی موارد به مری برمی‌گردد.

علائم رفلاکس صفرا

تشخیص رفلاکس صفرا از رفلاکس اسید می‌تواند دشوار باشد. علائم مشابه هستند و این دو بیماری ممکن است همزمان اتفاق بیفتند.

علائم رفلاکس صفرا عبارتند از:

• درد بالای شکم که ممکن است شدید باشد.
• حالت تهوع
• استفراغ صفرا، مایعی با رنگ سبز مایل به زرد
• از دست دادن اشتها
• سوزش سر دل مکرر (احساس سوزش در قفسه سینه که گاهی اوقات به گلو گسترش می‌یابد، همراه با طعم ترش در دهان)

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر اغلب علائم رفلاکس را دارید یا اگر بدون هیچ تلاشی وزن کم می‌کنید، با یک متخصص کبد قرار ملاقات بگذارید.  اگر رفلاکس اسید یا بیماری رفلاکس معده به مری (GERD) در شما تشخیص داده شده است اما داروهایتان به اندازه کافی تسکین نمی‌دهند، با پزشک خود تماس بگیرید. ممکن است به درمان اضافی برای رفلاکس صفرا نیاز داشته باشید.

علت رفلاکس صفرا

صفرا برای هضم چربی‌ها و خلاص شدن از شر گلبول‌های قرمز فرسوده و برخی سموم از بدن مورد نیاز است. صفرا در کبد شما ساخته شده و در کیسه صفرا ذخیره می‌شود. خوردن غذایی که حتی حاوی مقدار کمی چربی باشد، به کیسه صفرا سیگنال می‌دهد تا صفرا را آزاد کند. سپس صفرا از طریق یک لوله کوچک به قسمت بالایی روده کوچک شما، که به عنوان اثنی عشر شناخته می‌شود، جریان می‌یابد.

رفلاکس صفرا به معده

صفرا و غذا در اثنی عشر مخلوط شده و وارد روده کوچک می‌شوند. دریچه پیلور، یک حلقه عضلانی سنگین که در خروجی معده قرار دارد، معمولاً فقط کمی باز می‌شود، حدود ۳.۷۵ میلی‌لیتر یا کمتر از غذای مایع را در یک زمان آزاد کند. با این حال، به اندازه کافی باز نمی‌شود تا اجازه دهد شیره‌های گوارشی به معده رفلاکس شوند. در موارد رفلاکس صفرا، دریچه به درستی بسته نمی‌شود و صفرا به معده برمی‌گردد. این می‌تواند منجر به التهاب پوشش معده شود که به آن گاستریت رفلاکس صفرا می‌گویند.

رفلاکس صفرا به مری

صفرا و اسید معده می‌توانند زمانی که دریچه عضلانی دیگری، اسفنکتر تحتانی مری، به درستی کار نمی‌کند، به مری ریفلاکس کنند. اسفنکتر تحتانی مری، مری و معده را از هم جدا می‌کند. این دریچه معمولاً به اندازه‌ای باز می‌شود که اجازه دهد غذا به معده منتقل شود. اما اگر دریچه بیش از حد ضعیف یا شل شود، صفرا می‌تواند به مری بازگردد.

چه چیزی منجر به ریفلاکس صفرا می‌شود؟

ریفلاکس صفرا ممکن است ناشی از موارد زیر باشد:

عوارض جراحی

جراحی معده، از جمله برداشتن کامل یا جزئی معده و جراحی بای پس معده برای کاهش وزن، مسئول بیشتر ریفلاکس‌های صفراوی است.

زخم‌های گوارشی

زخم گوارشی می‌تواند دریچه پیلور را مسدود کند به طوری که به درستی باز یا بسته نشود. غذای راکد در معده می‌تواند منجر به افزایش فشار معده شود و به صفرا و اسید معده اجازه دهد تا به مری برگردند.

جراحی کیسه صفرا

افرادی که کیسه صفرای خود را برداشته‌اند، نسبت به افرادی که این جراحی را انجام نداده‌اند، ریفلاکس صفرای بیشتری دارند.

عوامل خطر برای افزایش رفلاکس صفرا

عوامل خطر رفلاکس صفرا عبارتند از:

دیابت. دیابت طولانی مدت با قند خون تنظیم نشده می‌تواند بر عملکرد عصبی که به حرکت غذا در روده کمک می‌کند، به نام عصب واگ، تأثیر بگذارد.

چاقی. تحقیقات نشان می‌دهد که بین رفلاکس صفرا و داشتن شاخص توده بدنی (BMI) بالای 30 ارتباط وجود دارد.

بیماری کیسه صفرا. افرادی که بیماری‌های کیسه صفرا مانند سنگ کیسه صفرا یا پولیپ دارند، در معرض خطر بیشتری برای رفلاکس صفرا هستند.

سیگار کشیدن و سوء مصرف الکل. سیگار کشیدن یا نوشیدن زیاد الکل می‌تواند پوشش روده را تحریک کرده و همچنین دریچه پیلور را شل کند.

عفونت هلیکوباکتر پیلوری. برخی از محققان معتقدند که عفونت هلیکوباکتر پیلوری (H. pylori) معده با رفلاکس صفرا مرتبط است. با این حال، این موضوع هنوز مورد بحث است.

عوارض ناشی از رفلاکس صفرا

ترکیب رفلاکس صفرا و رفلاکس اسید همچنین خطر عوارض زیر را افزایش می‌دهد:

رفلاکس اسید معده به مری(GERD). این بیماری که باعث تحریک و التهاب مری می‌شود، اغلب به دلیل اسید اضافی است، اما صفرا ممکن است با اسید مخلوط شود. صفرا اغلب زمانی که افراد به داروهای سرکوب کننده اسید قوی پاسخ ناقص یا اصلاً پاسخ نمی‌دهند، مشکوک به نقش در رفلاکس اسید معده به مری هستند.

مری بارت. این بیماری جدی می‌تواند زمانی رخ دهد که قرار گرفتن طولانی مدت در معرض اسید معده یا اسید و صفرا، به بافت مری تحتانی آسیب برساند. سلول‌های مری آسیب دیده خطر ابتلا به سرطان را افزایش می‌دهند. مطالعات حیوانی همچنین رفلاکس صفرا را به مری بارت مرتبط دانسته‌اند.

سرطان مری. بین رفلاکس اسید و رفلاکس صفرا و سرطان مری ارتباطی وجود دارد که ممکن است تا زمانی که کاملاً پیشرفته نشده باشد، تشخیص داده نشود. در مطالعات حیوانی، نشان داده شده است که رفلاکس صفرا می تواند به تنهایی باعث سرطان مری می‌شود.

سرطان معده. گاستریت رفلاکس صفرا با سرطان معده مرتبط دانسته شده است.

جمع بندی 

برخلاف رفلاکس اسید، تغییرات در رژیم غذایی و سبک زندگی، رفلاکس صفرا را به طور کامل تسکین نمی‌دهد. برای درمان رفلاکس صفرا از داروها استفاده می‌شود. در موارد نادر، ممکن است به جراحی نیاز باشد. دکتر حسین ضیائی فوق تخصص گوارش و کبد بزرگسالان دارای یک تیم حرفه ای و مجرب واقع در خیابان ملاصدرا تهران می باشد. شما عزیزان می توانید برای رزرو نوبت از طریق همین سایت یا تماس تلفنی با ما در ارتباط باشید و از خدمات کلینیک بهرمند شوید.

www.mayoclinic.org