آزمایش مدفوع کالپروتکتین، سطح کالپروتکتین را در مدفوع تشخیص میدهد. این پروتئین التهاب روده را نشان میدهد. این آزمایش میتواند به تشخیص و نظارت بر بیماریهایی مانند بیماری التهابی روده (IBD) کمک کند.
آزمایش مدفوع کالپروتکتین یا آزمایش کالپروتکتین مدفوع، التهاب در رودهها را بررسی میکند. با این نوع آزمایش، آزمایشگاه نمونه مدفوع فرد را برای کالپروتکتین، که نوعی پروتئین است، بررسی میکند تا سطح التهاب در رودهها را تعیین کند.
اگر فردی علائمی را تجربه کند که نشان دهنده مشکل در رودهها باشد، آزمایش مدفوع کالپروتکتین میتواند به پزشکان کمک کند تا تفاوت بین علل التهابی و غیرالتهابی را تشخیص دهند. عفونتهای باکتریایی میتوانند باعث التهاب شوند، همانطور که IBD میتواند.
لازم به ذکر است که نتایج آزمایش کالپروتکتین بیشتر نشاندهنده التهاب در روده بزرگ است تا التهاب در روده کوچک. این بدان معناست که این آزمایش همیشه نمیتواند به طور دقیق همه اشکال IBD را تشخیص دهد. برای مثال، بیماری کرون ممکن است فقط روده کوچک را تحت تأثیر قرار دهد.
فهرست مطالب
آزمایش مدفوع کالپروتکتین چیست؟
نوتروفیلها نوعی گلبول سفید خون هستند. اگر فردی در دستگاه گوارش (GI) التهابی داشته باشد، نوتروفیلها به ناحیه التهاب میروند. سپس کالپروتکتین را آزاد میکنند که یک پروتئین است. این آزادسازی کالپروتکتین باعث افزایش سطح پروتئین در مدفوع فرد میشود. آزمایش مدفوع کالپروتکتین میزان کالپروتکتین موجود در مدفوع را اندازهگیری میکند تا میزان التهاب موجود در رودهها را نشان دهد.
آزمایش کالپروتکتین مدفوع؛ روشی دقیق برای تشخیص بیماری التهابی روده (IBD)
اگر فردی علائمی داشته باشد که میتواند نشان دهنده ابتلا به بیماری التهابی روده (IBD) باشد، پزشک ممکن است آزمایش مدفوع کالپروتکتین را درخواست کند. این علائم عبارتند از:
- اسهال آبکی
- اسهال خونی
- گرفتگی یا درد شکم
- تب
- کاهش وزن بدون دلیل
- خونریزی از رکتوم
- ضعف یا خستگی
آزمایش مدفوع کالپروتکتین برای چه مواردی استفاده می شود؟
آزمایش مدفوع کالپروتکتین میتواند به پزشک کمک کند تا دریابد که آیا فرد مبتلا به IBD است یا یک بیماری غیر التهابی روده، مانند سندرم روده تحریکپذیر (IBS).
پزشکان همچنین ممکن است از آزمایش مدفوع کالپروتکتین برای فردی که قبلاً تشخیص IBD دریافت کرده است، استفاده کنند. آنها میتوانند از این آزمایش برای بررسی کاهش سطح التهاب آنها استفاده کنند تا دریابند که آیا برنامه درمانی آنها به طور موثر کار میکند یا خیر.
همچنین اگر فردی دچار عود IBD شود، ممکن است از آزمایش مدفوع کالپروتکتین استفاده کنند. این میتواند به آنها کمک کند تا میزان شدت التهاب فرد را در مقایسه با سطوح پایه او تعیین کنند.
نحوه عملکرد آزمایش و آنچه تشخیص میدهد
هنگامی که آزمایشگاه نمونه مدفوع را دریافت میکند، سطح کالپروتکتین را با استفاده از روشی به نام سنجش ایمونوسوربنت متصل به آنزیم (ELISA) آزمایش میکند.
طبق مقالهای در سال ۲۰۲۱، ELISA استاندارد طلایی در سنجشهای ایمنی است. سنجش ایمنی آزمایشی است که از یک آنتیبادی برای اتصال به یک ماده خاص استفاده میکند تا نشان دهد چه مقدار از یک ماده خاص در مایعات بدن فرد وجود دارد.
آزمایش ELISA میتواند موادی مانند موارد زیر را تشخیص دهد:
- آنتیبادیها
- آنتیژنها
- پروتئینها
- گلیکوپروتئینها
- هورمونها
طبق یک مقاله در سال ۲۰۱۷، آزمایش ELISA مؤثر است و به ندرت نتایج مثبت یا منفی کاذب به دست میآید. این مقاله همچنین اشاره میکند که در برخی موارد، فرد ممکن است بتواند آزمایش مدفوع کالپروتکتین را در خانه انجام دهد. آنها میتوانند از یک دستگاه نمونهگیری برای استخراج مقدار صحیح نمونه برای آزمایش استفاده کنند. سپس میتوانند از یک برنامه در تلفن هوشمند خود برای تجزیه و تحلیل نتایج استفاده کنند. با این حال، قابلیت اطمینان آزمایش ممکن است بسته به سازنده کیت متفاوت باشد.
تفسیر آزمایش مدفوع کالپروتکتین
محدودههای طبیعی و غیرطبیعی کالپروتکتین به طور کلی به شرح زیر است:
سطح کالپروتکتین ۵۰ تا ۲۰۰ میکروگرم در هر میلیگرم (میکروگرم در میلیگرم) معمولاً طبیعی است. این سطح ممکن است نشاندهنده افزایش جزئی سطح کالپروتکتین باشد، اما معمولاً برای توجیه تحقیقات بیشتر کافی نیست.
سطح کالپروتکتین بالاتر از ۲۰۰ میکروگرم در هر میلیگرم ممکن است نشاندهنده یک بیماری التهابی باشد.
سطح کالپروتکتین ۵۰۰ تا ۶۰۰ میکروگرم در هر میلیگرم تقریباً به طور قطع نشاندهنده یک بیماری التهابی است.
لازم به ذکر است که محدودههای طبیعی و غیرطبیعی کالپروتکتین میتواند بین کیتهای آزمایش مختلف و بر اساس مکان به دلیل بهداشت و شیوع عفونتهای رودهای متفاوت باشد.
آزمایش مدفوع کالپروتکتین چه زمانی انجام شود؟
پزشک ممکن است آزمایش مدفوع کالپروتکتین را به دو دلیل اصلی توصیه کند: تشخیص یک بیماری یا نظارت بر یک بیماری موجود.
هنگام تشخیص یک بیماری
در صورت وجود علائمی که میتواند نشاندهنده التهاب در روده باشد، ممکن است فرد به آزمایش کالپروتکتین نیاز داشته باشد. این علائم عبارتند از:
- اسهال مکرر
- درد شکم
- خستگی
- مدفوع خونی
- کاهش وزن
نظارت بر ببماری موجود
اگر فرد از قبل به بیماری التهابی روده (IBD) مبتلا باشد، این آزمایش با نشان دادن سطح التهاب میتواند به پزشک کمک کند تا وضعیت را رصد کند، بفهمد که آیا درمان مؤثر است یا خیر، یا شدت شعلهور شدن بیماری را تعیین کند.
پزشکان چگونه آزمایش مدفوع کالپروتکتین را انجام میدهند؟
آزمایش مدفوع کالپروتکتین یک آزمایش غیرتهاجمی است. نیازی به آمادهسازی روده از قبل نیست.
معمولاً پزشک نمونه مدفوع را از فرد جمعآوری کرده و آن را برای آزمایش به آزمایشگاه میفرستد. برخی از پزشکان یا آزمایشگاهها ممکن است دستورالعملهایی در مورد نحوه جمعآوری نمونه در خانه به فرد ارائه دهند. آزمایشگاه همچنین یک ظرف تمیز برای نمونه فراهم میکند تا از هرگونه آلودگی احتمالی جلوگیری شود. فرد باید مطمئن شود که نمونه مدفوع حاوی ادرار یا آب نیست. پس از دریافت نتایج آزمایش، پزشک به فرد اطلاع میدهد. پس از تفسیر نتایج، اگر نتایج نشاندهنده سطح متوسط تا بالای التهاب باشد، ممکن است آزمایشهای بیشتری انجام دهند.
اگر فردی سطح کالپروتکتین پایین یا طبیعی داشته باشد، ممکن است نشان دهد که هیچ التهابی در روده بزرگ وجود ندارد یا ممکن است یک بیماری غیرالتهابی باعث ایجاد علائم شده باشد.
بازه زمانی اعلام نتیجه آزمایش
بازه زمانی نتایج آزمایش بسته به آزمایشگاهی که آزمایش را انجام میدهد متفاوت خواهد بود. پس از آزمایش نمونه مدفوع در آزمایشگاه، ممکن است چند روز طول بکشد تا نتایج آماده شوند. اگر فردی آزمایش خانگی انجام داده باشد، ممکن است نتیجه آزمایش خود را ظرف چند ساعت دریافت کند.
سطح پایین یا نرمال کالپروتکتین ممکن است نشاندهنده یک بیماری غیرالتهابی روده مانند سندرم روده تحریکپذیر یا عفونت ویروسی در دستگاه گوارش باشد. طبق مقاله سال ۲۰۱۷، اگر فردی سطح کالپروتکتین ۵۰ تا ۲۰۰ میکروگرم در میلیگرم داشته باشد، ممکن است چند هفته پس از آزمایش اول، نیاز به آزمایش دوم داشته باشد تا بررسی شود که آیا این سطوح هنوز کمی بالا هستند یا خیر. سطح کالپروتکتین کمی بالا معمولاً نیازی به اقدام دیگری ندارد، زیرا خطر هرگونه بیماری التهابی کم است.
سطح کالپروتکتین متوسط یا سطحی که از یک آزمایش به آزمایش بعدی افزایش یافته است، میتواند نشانهای از التهاب یا بدتر شدن یک بیماری باشد. پزشک ممکن است آزمایشهای بیشتری را برای بررسی انجام دهد. این ممکن است به شکل آندوسکوپی باشد.
جمع بندی
آزمایش مدفوع کالپروتکتین یک آزمایش غیرتهاجمی برای اندازهگیری سطح کالپروتکتین در نمونه مدفوع فرد است. سطح کالپروتکتین، که نوعی پروتئین است، در مدفوع میتواند نشاندهنده میزان التهاب در رودهها باشد. در صورت وجود علائم التهاب در رودهها، مانند اسهال مکرر، درد معده یا مدفوع خونی، ممکن است فرد به آزمایش مدفوع کالپروتکتین نیاز داشته باشد. نتایج آزمایش مدفوع کالپروتکتین میتواند به پزشک کمک کند تا تشخیص دهد که آیا فرد دچار بیماری التهابی یا غیرالتهابی روده است. آنها همچنین ممکن است از آزمایش مدفوع کالپروتکتین برای نظارت بر تشخیص IBD موجود استفاده کنند. دکتر حسین ضیائی فوق تخصص گوارش و کبد بزرگسالان دارای یک تیم حرفه ای و مجرب واقع در خیابان ملاصدرا تهران می باشد. شما عزیزان می توانید برای رزرو نوبت از طریق همین سایت یا تماس تلفنی با ما در ارتباط باشید و از خدمات کلینیک بهرمند شوید.






1 دیدگاه